FIBA versus NBA: de regelverschillen
Vergelijk 20 praktische verschillen en overeenkomsten tussen de aangeleverde FIBA-regels van 2026 en NBA-regels van 2025–26, van veldmarkeringen tot verlenging en videobeoordeling.
Vergelijking van specifieke edities: FIBA Official Basketball Rules 2026, versie 1.1, geldig vanaf 1 oktober 2026, en NBA Official Rules 2025–26. Dit zijn de aangeleverde pdf’s; deze vergelijking beweert niet dat beide de nieuwste editie zijn. Vooral de FIBA-foutcategorieën van 2026 verschillen van oudere edities. Verwijzingen zijn fysieke pdf-pagina’s. Samenvattingen laten enkele uitzonderingen weg; raadpleeg de betreffende regel voor een specifieke situatie.
| Onderwerp | FIBA 2026 | NBA 2025–26 |
|---|---|---|
| Veldafmetingen | FIBA 2026 28 × 15 meter, gemeten binnen de grenslijnen. Bronpagina’s: 6 | NBA 2025–26 94 × 50 voet (ongeveer 28.65 × 15.24 meter). Bronpagina’s: 8, 9 |
| Driepuntslijn | FIBA 2026 Een boog van 6.75 meter; de rechte lijnen in de hoeken liggen 0.90 meter binnen elke zijlijn. Bronpagina’s: 8 | NBA 2025–26 Een boog van 23 voet en 9 inch (ongeveer 7.24 meter); in de hoeken is de afstand 22 voet (ongeveer 6.71 meter). Bronpagina’s: 8, 9 |
| Speeltijd | FIBA 2026 Vier kwarten van 10 minuten. Elke verlenging duurt 5 minuten. Bronpagina’s: 16 | NBA 2025–26 Vier periodes van 12 minuten. Elke verlenging duurt 5 minuten. Bronpagina’s: 21 |
| Foutenlimiet per speler | FIBA 2026 Een speler moet na 5 fouten het veld verlaten. Technische fouten van spelers tellen mee. Bronpagina’s: 45, 50 | NBA 2025–26 Een speler is normaal na 6 persoonlijke fouten uitgesloten. Als er geen speelgerechtigde wisselspelers meer zijn, gelden bijzondere vervangingsregels en technische-foutbepalingen. Bronpagina’s: 14, 15 |
| Teamfouten tijdens reguliere speeltijd | FIBA 2026 Na 4 teamfouten in een kwart leiden volgende persoonlijke fouten op een niet-schietende speler normaal tot 2 vrije worpen. Een fout van het team met balbezit of recht op de bal leidt nog steeds tot een inworp. Bronpagina’s: 50 | NBA 2025–26 Gewone teamfouten boven 4 per periode leiden normaal tot 2 vrije worpen. Is het maximum vóór de laatste 2 minuten niet bereikt, dan is in die laatste 2 minuten nog maar één teamfout zonder deze straf toegestaan. Bronpagina’s: 47 |
| Teamfouten tijdens verlenging | FIBA 2026 Teamfouten in de verlenging tellen bij die van het vierde kwart; er begint geen nieuw quotum. Bronpagina’s: 50 | NBA 2025–26 Elke verlenging begint met een nieuw quotum van 3 gewone teamfouten vóór de straf van 2 vrije worpen. Is dat quotum in de eerste 3 minuten niet bereikt, dan is in de laatste 2 minuten nog maar één teamfout zonder deze straf toegestaan. Bronpagina’s: 47 |
| Aantal en duur van time-outs | FIBA 2026 2 time-outs in de eerste helft en 3 in de tweede, waarvan maximaal 2 beschikbaar bij 2:00 of minder in het vierde kwart; 1 per verlenging. Elk duurt 1 minuut. Ongebruikte time-outs gaan niet mee naar een volgende helft of verlenging. Bronpagina’s: 24 | NBA 2025–26 7 time-outs in reguliere speeltijd, maximaal 4 in de vierde periode; maximaal 2 vanaf het laatste van deze twee momenten: 3:00 resterend of het einde van de tweede verplichte time-out in die periode. Elke verlenging biedt 2. Verplichte time-outs duren 2:45 bij lokale en 3:15 bij nationale uitzendingen; extra teamtime-outs duren 1:15. Bronpagina’s: 22, 23 |
| Wie mag een time-out aanvragen? | FIBA 2026 Alleen de hoofdcoach of eerste assistent-coach, via de jurytafel. Toekenning gebeurt bij een toegestane gelegenheid, ook voor het niet-scorende team na een score. Spelers kunnen het lopende spel niet met een aanvraag stilleggen. Bronpagina’s: 24, 25 | NBA 2025–26 Een speler in het veld of de hoofdcoach mag er één aanvragen wanneer de bal dood is of een speler van het aanvragende team de bal controleert. Bronpagina’s: 23 |
| Vastgehouden bal en beginbezit | FIBA 2026 Na de openingssprongbal worden sprongbalsituaties met beurtelingse inworpen en een bezitspijl afgehandeld. De pijl bepaalt ook het beginbezit van latere kwarten en verlengingen. Bronpagina’s: 18, 19 | NBA 2025–26 Een vastgehouden bal leidt tot een sprongbal tussen de betrokken spelers, met vastgelegde vervangingsuitzonderingen. Elke verlenging begint met een sprongbal. Het team met het eerste balbezit begint de vierde periode met de bal; het andere team begint de tweede en derde. Bronpagina’s: 25, 27 |
| De bal spelen na ringcontact | FIBA 2026 Tijdens normaal levend spel beëindigt ringcontact de goaltendingbeperking; de bal mag boven de ring worden gespeeld, met behoud van de regels voor basketinterference. Na een fluitsignaal tijdens een schot of een periodesignaal mag een bal die nog kan vallen niet na ringcontact worden aangeraakt. Bronpagina’s: 35, 36 | NBA 2025–26 De denkbeeldige cilinder boven de ring blijft beschermd: de bal boven de ring binnen die cilinder aanraken is verboden, behoudens de beperkte uitzondering voor voortdurend legaal contact. Ook een bal die op de ring rust of rolt mag niet worden aangeraakt. Bronpagina’s: 39 |
| Verdedigende drie seconden | FIBA 2026 Er is geen afzonderlijke verdedigende drie-secondenovertreding. De drie-secondenregel geldt voor een aanvaller in het beperkte gebied van de tegenstander onder de gestelde voorwaarden voor balbezit en klok. Bronpagina’s: 31 | NBA 2025–26 Een verdediger in de zone moet binnen 3 seconden actief een tegenstander bewaken, met uitzonderingen en onderbrekingen van de telling. Een overtreding leidt normaal tot een vrije worp wegens een technische fout, behoud van balbezit en minstens 14 seconden op de schotklok. Bronpagina’s: 36, 42 |
| Vijf seconden onder druk | FIBA 2026 Een speler die de bal vasthoudt en binnen 1 meter legaal wordt verdedigd, moet binnen 5 seconden passen, schieten of gaan dribbelen. Bronpagina’s: 32 | NBA 2025–26 Geen gelijkwaardige algemene telling voor nauw verdedigd vasthouden. Een aparte regel verbiedt langer dan 5 seconden dribbelen met de rug of zijkant naar de basket op de aanvalshelft onder het verlengde van de vrijeworplijn. Bronpagina’s: 38 |
| Bal naar voren na late time-out | FIBA 2026 Bij 2:00 of minder in het vierde kwart of de verlenging mag een team met recht op een inworp op de verdedigingshelft na zijn time-out een inworp op de aanvalshelft kiezen. De precieze zijde volgt artikel 17.2.4; aanpassing van de schotklok hangt af van de spelonderbreking. Bronpagina’s: 23, 34 | NBA 2025–26 In de laatste 2 minuten van de vierde periode of verlenging bieden bepaalde time-outs op de verdedigingshelft de keuze voor een inworp bij de 28-voetmarkering op de aanvalshelft, met een pass naar beide helften toegestaan. Na een inworp, dribbel of pass is een tweede time-out nodig voor deze optie. Wedstrijd- en schotklok blijven ongewijzigd. Bronpagina’s: 23 |
| Schotklok en aanvallende rebounds | FIBA 2026 Normaal 24 seconden per aanval en 14 nadat hetzelfde team na ringcontact weer controle krijgt. Een inworp op de aanvalshelft na een verstorende, flagrante of diskwalificerende fout geeft ook 14 seconden. Bronpagina’s: 32, 33, 34 | NBA 2025–26 Normaal 24 seconden per aanval en 14 na een aanvallende rebound van een gemist schot of levende vrije worp die de ring raakt. Flagrante fouten en fouten wegens slaan met de vuist herstellen de schotklok naar 24 seconden. Bronpagina’s: 28, 29 |
| Tijdslimiet vrije worp | FIBA 2026 De schutter moet binnen 5 seconden loslaten nadat de scheidsrechter de bal beschikbaar stelt. Bronpagina’s: 52 | NBA 2025–26 De schutter heeft 10 seconden vanaf balcontrole om de vrije worp te nemen. Bronpagina’s: 31 |
| Aantal coachchallenges | FIBA 2026 Waar een videobeoordelingssysteem wordt gebruikt, heeft de hoofdcoach één challenge voor de hele wedstrijd, ongeacht succes. Bronpagina’s: 99 | NBA 2025–26 Eén eerste challenge; een succesvolle eerste challenge levert een tweede op. Bronpagina’s: 60 |
| Wat mag een coach aanvechten? | FIBA 2026 Alleen situaties uit bijlage F.3; de beperkingen tot het periode-einde en de laatste 2 minuten vervallen bij een challenge. De coach vraagt de dichtstbijzijnde scheidsrechter met het voorgeschreven gebaar; een time-out is niet nodig. Bronpagina’s: 97, 98, 99 | NBA 2025–26 Een gefloten persoonlijke fout van het eigen team, een uitbalbeslissing waardoor het eigen team geen balbezit kreeg, of gefloten goaltending/basketinterference. Die laatste categorie wordt in de laatste 2 minuten van de vierde periode en verlenging alleen door de officials ter beoordeling voorgelegd. Een geldige time-out is nodig tenzij al een verplichte time-out of time-out van de tegenstander loopt. Bronpagina’s: 60, 61 |
| Technische fouten en uitsluiting | FIBA 2026 De aangeleverde regels van 2026 onderscheiden technische fouten van categorie 1 en 2. Twee technische fouten van categorie 1, twee flagrante fouten, of één van elk diskwalificeren een speler. Beide categorieën technische spelersfouten tellen als speler- en teamfout; de straf is normaal 1 vrije worp. Bronpagina’s: 44, 45, 50 | NBA 2025–26 Er zijn onsportieve en niet-onsportieve technische fouten. Twee onsportieve handelingen vereisen uitsluiting; sommige handelingen leiden direct tot uitsluiting. Eén technische fout geeft normaal 1 vrije worp. Administratieve technische fouten gelden niet automatisch als onsportief. Bronpagina’s: 41, 42 |
| Categorieën flagrante fouten | FIBA 2026 De editie 2026 kent een flagrante fout en een aparte diskwalificerende fout. Een flagrante fout geeft vrije worpen afhankelijk van de schotsituatie plus balbezit; twee flagrante fouten diskwalificeren de speler. Bronpagina’s: 46, 47 | NBA 2025–26 Flagrant 1 betreft onnodig contact; Flagrant 2 onnodig én buitensporig contact en leidt direct tot uitsluiting. Beide geven 2 vrije worpen en balbezit. Twee Flagrant 1-fouten leiden ook tot uitsluiting. Bronpagina’s: 46, 47 |
| Een omschakelingsaanval stoppen | FIBA 2026 Onnodig verdedigend contact zonder legitieme poging de bal te spelen, waarmee de omschakeling vóór de schotbeweging wordt gestopt, is in de editie 2026 een verstorende fout: bij een niet-schutter 2 vrije worpen voor de benadeelde speler plus een inworp op de aanvalshelft. Bronpagina’s: 45, 46 | NBA 2025–26 Een kwalificerende transition take foul geeft 1 vrije worp aan een speelgerechtigde speler in het veld van het benadeelde team plus balbezit. De definitie sluit de laatste 2 minuten van de vierde periode en verlenging uit, evenals clear-path-fouten, die hun eigen straf hebben. Bronpagina’s: 18, 46, 50 |
Wat beide reglementen gemeen hebben
- Beide spelen met vijf spelers per team op het veld, met 1 punt voor een vrije worp en 2 of 3 punten voor een veldscore.
- Beide gebruiken verlengingen van 5 minuten, normaal een schotklok van 24 seconden, een limiet van 8 seconden op de verdedigingshelft en 14 seconden na een kwalificerende aanvallende rebound.
- Beide verbieden loopfouten, een illegale tweede dribbel en illegaal contact. Vergelijkbare principes betekenen niet dat elke definitie, uitzondering of straf identiek is.
Verwijzingen gebruiken de fysieke paginanummers van de pdf. Deze kunnen afwijken van de gedrukte paginanummers. Onafhankelijke uitleg en vertalingen, geen officiële publicaties van de sportbonden.
Bronnen & werkwijze ↗