Voetbal / Protocollen & richtlijnen

Begrippenlijst

IFAB · 2026/27

Laatst gecontroleerd: 12 oktober 2026
Bron: IFAB Laws of the Game 2026/27 · Bronpagina’s: 195–207

In het kort

Begrijpelijke definities van begrippen uit de spelregels.

Op deze pagina

Bevoegdheid en arbitrage Spel en hervattingen Overtredingen en sancties Wedstrijdorganisatie

Bevoegdheid en arbitrage

IFAB beheert de spelregels; FIFA bestuurt het wereldvoetbal; confederaties besturen continentale regio’s en nationale bonden de landen.
De scheidsrechter neemt de uiteindelijke beslissingen. Assistenten ondersteunen beslissingen over begrenzingen, buitenspel en andere zaken; de vierde official ondersteunt wissels en toezicht op instructiezones. Extra assistenten bewaken situaties bij de doellijn en in het strafschopgebied.
VAR en AVAR zijn video-officials. GLT signaleert het volledig passeren van de doellijn; SAOT geeft informatie over buitenspelposities. EPTS registreert prestatiegegevens van spelers.

Spel en hervattingen

Voordeel: het spel laten doorgaan omdat dit de tegenpartij ten goede komt na een overtreding of een onjuist genomen hervatting waarbij de bal in het spel is.
Directe vrije schop: rechtstreeks scoren tegen de tegenpartij is mogelijk. Indirecte vrije schop: een andere speler moet de bal raken voordat een doelpunt kan worden gemaakt.
Een scheidsrechtersbal hervat het spel na een onderbreking zonder overtreding, volgens Regel 8. Een snel genomen vrije schop hervat het spel direct, met toestemming van de scheidsrechter.
Speelafstand hangt af van het vermogen van de speler om de bal te bereiken; bij trappen wordt de bal met de voet of enkel geraakt.
Een redding probeert een bal tegen te houden die in of zeer dicht bij het doel gaat; handen en armen tellen hierbij alleen mee voor een doelverdediger in het eigen strafschopgebied.
De positie bij een hervatting wordt bepaald door voeten of lichaamsdelen die de grond raken; bij een speler in de lucht worden de voeten naar de grond geprojecteerd. Voor buitenspel gelden eigen criteria.

Overtredingen en sancties

Onvoorzichtig: onvoldoende zorg of aandacht. Onbesuisd: geen rekening houden met gevaar of gevolgen. Buitensporige inzet: meer kracht dan nodig.
Vasthouden is een overtreding als contact met het lichaam of de uitrusting de beweging van een tegenstander beperkt. Hinderen betekent de beweging blokkeren of vertragen.
Ernstig gemeen spel is een gevaarlijke of buitensporig krachtige aanval op de bal. Gewelddadig gedrag betreft buitensporige inzet of wreedheid buiten een duel om de bal, of een opzettelijke niet-verwaarloosbare slag tegen hoofd of gezicht.
Protesteren is openlijk bezwaar maken tegen een official en verdient een gele kaart. Beledigende, grove of kwetsende taal of handelingen leiden tot wegzenden.
Simulatie wekt een onjuiste indruk om oneerlijk voordeel te behalen. Onsportief gedrag is oneerlijk gedrag waarvoor geel geldt.
Een waarschuwing is een disciplinaire sanctie met een gele kaart. Wegzenden beëindigt de deelname; een na de aftrap weggestuurde speler mag niet worden vervangen. Zie het aparte tijdstrafprotocol voor het bijzondere systeem.

Wedstrijdorganisatie

Extra speeltijd compenseert verloren speeltijd. Een verlenging bestaat uit twee gelijke perioden van elk maximaal 15 minuten.
Tijdelijk staken betekent onderbreken met de bedoeling verder te spelen; definitief staken betekent vóór de geplande eindtijd stoppen.
Drinkpauzes duren maximaal één minuut; afkoelpauzes duren doorgaans 90 seconden tot drie minuten volgens het competitiereglement.
Een teamlijst vermeldt spelers, wisselspelers en teamofficials. Een onbevoegd persoon is iemand die niet op de lijst staat en geen wedstrijdofficial is; ook een dier, voorwerp of constructie geldt als externe factor.
De instructiezone biedt plaats aan de teamstaf. Een tijdelijke verwijdering is een korte uitsluiting volgens goedgekeurde competitieregels. Een hersenschuddingwissel is de optionele extra permanente vervanging volgens het bijbehorende protocol.

Onafhankelijke uitleg en vertalingen, geen officiële publicaties van de sportbonden. Competitieopties worden apart vermeld. Controleer welke opties jouw competitie toepast.
Bronnen & werkwijze ↗