Praktische richtlijnen voor wedstrijdofficials
IFAB · 2026/27Richtlijnen voor positie kiezen, communicatie en samenwerking ter ondersteuning van de spelregels.
Op deze pagina
Geest van het spel en positie kiezenSamenwerking bij hervattingenDoelpunten, overtredingen en confrontatiesFluitsignaal en communicatieVoordeel, vasthouden en blessuresBuitenspelvoorbeeldenGeest van het spel en positie kiezen
Gebruik gezond verstand binnen de spelregels. Op lagere niveaus kunnen veilige wedstrijden met instemming van beide teams doorgaan ondanks ontbrekende hoekvlaggen, kleine markeringsfouten of niet-witte doelen; rapporteer de tekortkomingen. Veiligheid blijft essentieel.
- Loop een ruime diagonaal, houd het spel tussen de scheidsrechter en de leidende assistent, blijf dichtbij genoeg om te zien zonder te hinderen en let op incidenten buiten het directe spel.
- Assistenten staan ter hoogte van de voorlaatste verdediger, of de bal als die dichter bij de doellijn is, kijken naar het veld en gebruiken zijwaartse passen bij korte verplaatsingen.
- Extra assistenten blijven normaal achter de doellijn en betreden het veld alleen bij uitzondering.
Samenwerking bij hervattingen
- Bij hoekschoppen staat de assistent op de doellijn achter de hoekvlag en controleert de balpositie zonder de nemer te hinderen.
- Bewaak bij vrije schoppen de buitenspellijn en wees klaar om een schot richting de doellijn te volgen.
- Controleer bij doelschoppen eerst de balpositie en neem daarna de buitenspellijn in; een extra assistent kan de balpositie controleren.
- Controleer bij het loslaten door de doelverdediger of deze de bal buiten het strafschopgebied met de handen speelt, en keer daarna terug naar de buitenspellijn.
- Bij een strafschop staat de assistent normaal op het snijpunt van doellijn en strafschopgebied. Dekt technologie te vroeg bewegen en doelpunten af, dan wordt een positie aan de zijlijn ter hoogte van de strafschopstip aanbevolen.
- Tijdens een strafschoppenserie bewaakt één assistent het snijpunt van doellijn en doelgebied, de ander de middencirkel; extra officials veranderen deze taakverdeling.
- Help zo nodig met afstand of wissels en wacht met hervatten totdat de assistent weer positie heeft gekozen.
Doelpunten, overtredingen en confrontaties
Bij een duidelijk doelpunt maken scheidsrechter en assistent oogcontact en loopt de assistent 25–30 meter richting de middenlijn. Is een gemaakt doelpunt onduidelijk, steek dan eerst de vlag op om aandacht te trekken. Bij een massale confrontatie kan de dichtstbijzijnde assistent op het veld helpen; de andere observeert en noteert, terwijl de vierde official de instructiezones bewaakt.
- Signaleer gemiste of nabije overtredingen na afweging van het zicht van de scheidsrechter en eventueel voordeel.
- Bij een door de scheidsrechter gemiste verdedigende overtreding binnen het strafschopgebied: vlag, gebruik het piepsignaal en beweeg naar de hoek. Duidelijk richting middenlijn bewegen geeft aan dat de overtreding buiten het gebied was.
- Houd een buitenspelvlag omhoog tot deze is opgemerkt of het verdedigende team duidelijk balcontrole heeft.
Fluitsignaal en communicatie
Fluit bij aftrappen, onderbrekingen voor vrije schoppen of strafschoppen, tijdelijk of definitief staken, het einde van speelperioden, vrije schoppen waarbij de afstand wordt geregeld, strafschoppen en hervattingen na kaarten, blessures of wissels. De meeste gewone hervattingen en duidelijke beslissingen over de zij- of doellijn vereisen geen fluit. Een onbedoeld fluitsignaal dat het spel stopt leidt tot een scheidsrechtersbal.
- Vertel spelers duidelijk wanneer zij op het fluitsignaal moeten wachten.
- Spreek vóór de wedstrijd discrete handsignalen en elektronische communicatie af; houd de vlag zichtbaar en maak beheerste signalen met het gezicht naar het veld.
- Een gemiste vlag voor een rode kaart kan na hervatting alsnog tot een disciplinaire maatregel leiden, maar niet alsnog tot een vrije schop of strafschop.
Voordeel, vasthouden en blessures
Weeg bij voordeel de ernst, plaats, directe aanvalsmogelijkheden en sfeer van de wedstrijd af. Een overtreding waarvoor rood geldt vereist normaal onderbreking, tenzij er een duidelijke scoringskans is. Grijp vóór hervattingen vroeg in bij vasthouden: waarschuw en geef geel als het doorgaat; vasthouden nadat de bal in het spel is kan een directe vrije schop of strafschop en geel vereisen.
- Ondersteun medisch personeel, vooral bij ernstige blessures of beoordeling van hoofdletsel.
- Bij snelle behandeling na een fysieke overtreding waarvoor de tegenstander geel of rood kreeg, mag de geblesseerde speler blijven. Als algemene richtlijn geldt hoogstens 20–25 seconden nadat het spel klaar is voor hervatting, behalve bij ernstige blessures of hoofdletsel; compenseer alle verloren tijd.
Buitenspelvoorbeelden
Een buitenspelpositie alleen is onvoldoende. De bal raken, een tegenstander aanvallen of het zicht van de doelverdediger duidelijk belemmeren kan een overtreding opleveren. Een speler kan al vóór balcontact worden bestraft als geen niet-buitenspelstaande teamgenoot de bal kan spelen. Terugspringen, afwijken en bewuste reddingen heffen de eerdere buitenspelpositie niet op; een latere pass van een teamgenoot leidt tot een nieuwe beoordeling van de positie.
Bronnen & werkwijze ↗
